بهترین فیلم سازی که اندوه را به زیباترین قابهای سینما تبدیل کرد
وقتی درباره سینمای معاصر ایتالیا حرف میزنیم، سخت است بتوان نامی بزرگتر از Paolo Sorrentino پیدا کرد؛ فیلمسازی که با قابهای خیرهکننده، شخصیتهای عجیب و نگاه تلخ اما شاعرانهاش، تبدیل به یکی از مهمترین مؤلفان سینمای اروپا شده است. کارگردانی که خیلیها او را وارث معنوی فدریکو فلینی میدانند، اما در عین حال جهان سینمایی کاملاً مخصوص خودش را ساخته است.
پائولو سورنتینو ۳۱ مه ۱۹۷۰ در شهر ناپل ایتالیا به دنیا آمد؛ شهری که بعدها تبدیل شد به قلب تپنده بسیاری از آثارش. ناپل در فیلمهای او فقط یک لوکیشن نیست؛ شهری زنده، پر از تناقض، آشوب، زیبایی و اندوه است؛ درست شبیه شخصیتهای فیلمهایش.
سورنتینو کارش را ابتدا بهعنوان نویسنده آغاز کرد و در دهه ۹۰ وارد سینما شد. نخستین فیلم بلندش، «One Man Up» در سال ۲۰۰۱، توجه منتقدان ایتالیایی را به خودش جلب کرد، اما شهرت جهانی او با فیلم «The Consequences of Love» در سال ۲۰۰۴ آغاز شد؛ فیلمی سرد، آرام و مالیخولیایی که نشان داد سورنتینو قرار است به یکی از متفاوتترین فیلمسازان نسل خودش تبدیل شود.
اما نقطه عطف کارنامه او بدون شک «The Great Beauty» بود؛ فیلمی که در سال ۲۰۱۳ اکران شد و تنها یک سال بعد، جایزه اسکار بهترین فیلم خارجیزبان را برای ایتالیا به ارمغان آورد. فیلم داستان نویسندهای سالخورده را روایت میکرد که در میان مهمانیهای مجلل، شبهای بیپایان رم و روابط پوچ اشرافی، به دنبال معنای واقعی زندگی میگردد. بسیاری از منتقدان، این فیلم را مهمترین اثر سینمای ایتالیا در قرن ۲۱ توصیف کردند.
سینمای سورنتینو همیشه پر از آدمهایی است که ظاهراً همهچیز دارند، اما در درونشان چیزی فرو ریخته است. از سیاستمدار مرموز فیلم «Il Divo» گرفته تا ستاره سالخورده «Youth» و حتی پاپ جوان و متفاوت سریال «The Young Pope». او استاد نمایش تنهایی آدمها پشت شکوه و قدرت است.
یکی از تلخترین و مهمترین اتفاقات زندگی سورنتینو هم در نوجوانی رخ داد؛ زمانی که پدر و مادرش را بر اثر نشت گاز از دست داد. حادثهای که بعدها تأثیر عمیقی روی جهانبینی او گذاشت. خودش بارها گفته اگر آن شب برای تماشای بازی تیم ناپولی و Diego Maradona خانه را ترک نکرده بود، شاید او هم جانش را از دست میداد. همین اتفاق بعدها الهامبخش فیلم شخصی و تحسینشده «The Hand of God» شد؛ اثری که بسیاری آن را صادقانهترین فیلم کارنامه او میدانند.
در کنار اسکار، سورنتینو در طول سالهای فعالیتش جوایز مهم دیگری هم کسب کرده؛ از جمله جایزه هیئت داوران جشنواره کن برای «Il Divo»، چندین جایزه فیلم اروپا و نامزدی بفتا و گلدن گلوب. آثار او تقریباً همیشه مهمان جشنوارههای بزرگی مثل کن، ونیز و تورنتو بودهاند.
سبک فیلمسازی سورنتینو امروز آنقدر شناختهشده است که خیلیها فقط با دیدن چند قاب، فیلمش را تشخیص میدهند؛ دوربینهای شناور، موسیقیهای غیرمنتظره، نورپردازی باشکوه و شخصیتهایی که میان رؤیا و واقعیت سرگرداناند. او از معدود کارگردانان معاصر است که هنوز به قدرت تصویر در سینما ایمان دارد؛ فیلمسازی که میتواند از سکوت، معماری شهرها و حتی نگاه یک شخصیت، احساس خلق کند.
حالا در پنجاهوشش سالگی، پائولو سورنتینو دیگر فقط یک کارگردان ایتالیایی نیست؛ او تبدیل شده به یکی از مهمترین چهرههای سینمای هنری جهان. فیلمسازی که سینمایش، هم زیباست، هم تلخ، هم پرزرقوبرق و هم عمیقاً انسانی.
