کنسرتها به جریان افتادند؛ بلیتهای میلیونی در بازار داغ موسیقی
نگار امیری: بازار کنسرت بعد از پایان محرم و صفر، خیلی زود از سکون بیرون آمده و دوباره به یکی از پرخبرترین بخشهای فرهنگ و هنر تبدیل شده است؛ بازاری که این روزها هم با صف تازه اجراها در تهران و شهرستانها روبهروست و هم با قیمتهایی که هر بار مرز تازهای را نشانه میگیرند. از شیراز و اصفهان تا ساری، آمل و بابلسر تقویم اجراها نشان میدهد موسیقی زنده نهفقط متوقف نشده، بلکه با شتابی بیشتر به جریان افتاده است.
اما این فقط روایت بازگشت اجراها نیست؛ همزمان با داغ شدن دوباره صحنه، قیمت بلیتها هم چنان بالا رفته که برای بخشی از مخاطبان، کنسرت دیگر یک انتخاب ساده فرهنگی نیست، بلکه به هزینهای سنگین و گاه دور از دسترس تبدیل شده است؛ وضعیتی که این پرسش را پررنگتر از همیشه پیش میکشد: برای شنیدن موسیقی زنده، باید تا کجا هزینه کرد؟
در ژانر پاپ، چند نام شناختهشده پیشقراول این روزهای بازارند. علیرضا طلیسچی در شیراز، ۲۳ و ۲۴ مرداد در سالن روباز مجموعه داووس و در قالب چهار سانس روی صحنه رفته است؛ اجرایی که همچنان در امتداد سانسهای روز گذشته، در فهرست برنامههای فعال قرار دارد. آرمین زارعی نیز ۲۵ و ۲۶ مرداد در سالن سیتیسنتر اصفهان اجرا دارد. در شمال کشور، مجید رضوی با دو اجرا در ساری و محمودآباد روی صحنه میرود و اشوان نیز در آمل برنامه دارد. در بابلسر هم علاوه بر کنسرت میرکا محمدی، محمد علیزاده برای روزهای ابتدایی شهریور برنامهریزی شده است.
در کنار موسیقی پاپ، موسیقی ایرانی، کلاسیک و تلفیقی نیز سهم قابلتوجهی در این تقویم دارند. ارکستر سمفونیک تهران با کنسرت «خسوف» در تالار وحدت، یکی از مهمترین اجراهای کلاسیک این روزها را برگزار کرده؛ اجرایی که بهدلیل استقبال مخاطبان تمدید شد. در حوزه موسیقی ایرانی و تلفیقی نیز پروژه «آنچه نگذشت…» به سرپرستی علی قمصری از ۳۰ مرداد در تالار وحدت آغاز میشود و در چند شب روی صحنه خواهد رفت. سانس سوم این برنامه، یعنی اجرای ۳ شهریور، در واکنش به استقبال مخاطبان به جدول اجراها اضافه شده است. در همین فضا، «شب اپرای آذربایجانی»، «ستارگان گیتار ایران» و «کنسرواتواریها» نیز از دیگر نمونههای اجراهای غیرپاپ در این مقطع هستند.
نکته قابل توجه این است که بخشی از این موج، فقط به اعلام فروش بلیت محدود نمانده و از دو روز گذشته وارد مدار اجرا شده است. کنسرت چندسانسه طلیسچی در شیراز، اجرای دوشبه آرمین زارعی در اصفهان و برنامههای پیشروی مجید رضوی در شهرهای شمالی، نشان میدهد که بازار کنسرت از مرحله اعلام برنامه عبور کرده و وارد فاز اجرای واقعی شده است.
با این حال در کنار اشتیاق مخاطبان، قیمت بلیتها به یکی از جدیترین بحثهای این روزهای بازار موسیقی تبدیل شده است. بررسی سامانههای فروش بلیت نشان میدهد نرخگذاری کنسرتها در این فصل به شکل محسوسی بالا رفته است. برای نمونه، بلیت کنسرت علیرضا طلیسچی در شیراز در بازهای میان یک میلیون و ۴۰۰ هزار تا دو میلیون تومان اعلام شده و با احتساب مالیات بر ارزش افزوده، مبلغ نهایی برخی ردیفها به حدود دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان میرسد. بلیت مجید رضوی در ساری و محمودآباد از حدود ۵۰۰ هزار تومان آغاز میشود و تا نزدیک ۱.۹ میلیون تومان بالا میرود. بلیت اشوان در آمل نیز در بازه ۷۰۰ هزار تا حدود ۱.۷۵ میلیون تومان قرار دارد. در مقابل، بلیت پروژه «آنچه نگذشت…» علی قمصری در بازهای حدود ۵۰۰ هزار تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و بلیت «خسوف» در تالار وحدت در محدوده ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
این ارقام در شرایطی مطرح میشوند که فشار تورم و گرانی، بیش از هر زمان دیگری بر معیشت مردم سایه انداخته و هزینههای روزمره خانوارها را بهشدت افزایش داده است. در چنین وضعیتی، خرید بلیت کنسرت برای بخش زیادی از مخاطبان، دیگر یک انتخاب ساده فرهنگی نیست، بلکه به تصمیمی وابسته به توان اقتصادی تبدیل شده است. به بیان دیگر، هرچند استقبال از موسیقی زنده همچنان بالاست، اما واقعیت این است که بخشی از جامعه برای همراه ماندن با این بازار، ناچار است هزینهای بپردازد که با وضعیت عمومی معیشت همخوانی چندانی ندارد.
همین روند افزایشی، پیشتر هم واکنشهایی را در سطح رسمی برانگیخته بود. خبرگزاری ایسنا در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ در گزارشی با عنوان «بلیت کنسرت به مرز ۳ میلیون تومان رسید/ توضیح مدیر دفتر موسیقی درباره این گرانی» نوشت که سقف بلیت برخی کنسرتها با احتساب مالیات به مرز سه میلیون تومان رسیده است. بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در گفتوگو با ایسنا در واکنش به این وضعیت گفت: «افزایش قیمت بلیت برخی پروژهها بدون هماهنگی با دفتر موسیقی صورت گرفته است» و تأکید کرد این موضوع پیگیری خواهد شد. او همچنین در گفتوگو با فرارو، گرانی بلیت را «ناگزیر» خواند و به افزایش هزینههای سالنداری و فشار تورم اشاره کرد؛ موضعی که نشان میدهد حتی در سطح سیاستگذاری رسمی نیز مسئله قیمت کنسرت، به یکی از چالشهای جدی حوزه موسیقی تبدیل شده است.
با این همه، آنچه این روزها بیش از هر چیز خود را نشان میدهد، تداوم رونق بازار اجراهای زنده در تهران و شهرستانهاست؛ بازاری که پیش از این نیز مسیر خود را در شهرهای مختلف پیدا کرده بود و حالا پس از وقفه تقویمی محرم و صفر، دوباره با شتاب بیشتری به جریان افتاده است. به این ترتیب، قصه اصلی بازار موسیقی در روزهای اخیر نه صرفاً بازگشت کنسرتها، بلکه بالا گرفتن دوباره تبوتاب اجراها و فروش بلیت در سراسر کشور است؛ بازاری که هم از نظر گستره اجراها فعال شده و هم از نظر قیمت، پرسش تازهای را پیش روی مخاطب گذاشته است: برای شنیدن موسیقی زنده، باید تا کجا هزینه کرد؟
