از هشت روز تولید در بحبوحه جنگ تا بی‌مهری نهادهای حمایتی
به گزارش سینمارسانه، محمدحسین عابد، تهیه‌کننده فیلم سینمایی «آن سوی آوار» به کارگردانی محسن منشی‌زاده از شکل‌گیری ایده ساخت این اثر در روزهای جنگ، تغییرات تحمیل‌شده به فیلمنامه، موانع پیش روی تولید و نبود حمایت نهادهای دولتی و نظامی سخن گفت.
شکل‌گیری ایده ساخت فیلم در روزهای جنگ
عابد درباره شکل‌گیری ایده ساخت فیلم «سوی آوا» گفت: «ایده اولیه این اثر در جریان جنگ رمضان شکل گرفت؛ زمانی که به دلیل ماهیت هوایی جنگ، امکان حضور مستقیم و انجام فعالیت‌های میدانی برای او وجود نداشت. با این حال، اصابت حمله به نزدیکی محل سکونتش و آسیب‌دیدن خانه و حنجره‌اش، انگیزه او را برای انجام کاری در حوزه هنر و سینما جدی‌تر کرد.»
او توضیح داد: «بعد از اتفاقاتی که افتاد و خانه ما در نزدیکی تجریش مورد اصابت قرار گرفت و بر اثر ترکش‌ها آسیب دید، تصمیم گرفتم کاری انجام دهم. حتی حنجره‌ام هم آسیب دید و برای مدتی صدایم را از دست دادم. به همسرم گفتم باید کاری کنیم تا از طریق هنر بتوانیم واقعیت این جنگ و تحمیلی‌بودن آن را به جهانیان نشان دهیم. به همین دلیل تصمیم گرفتم نوشتن این اثر را آغاز کنم.»
تغییرات فیلمنامه در مسیر تولید
تهیه‌کننده «سوی آوا» با اشاره به تفاوت میان فیلمنامه اولیه و نسخه‌ای که اکنون روی پرده رفته است، اظهار کرد: «بخشی از تغییرات به مشکلات تولید و محدودیت‌هایی بازمی‌گشت که در مسیر ساخت فیلم ایجاد شد. در نسخه اولیه، شخصیت محوری داستان قرار بود پزشک باشد، اما این انتخاب با مخالفت‌هایی از سوی نظام پزشکی روبه‌رو شد و گروه تولید ناچار شد شغل این شخصیت را تغییر دهد. همچنین برخی ملاحظات دیگر، از جمله در ارتباط با حضور شخصیت جاسوس در داستان، موجب بازنگری در بخش‌هایی از فیلمنامه شد.»
عابد درباره همکاری با کارگردان فیلم نیز گفت: «بعد از اینکه فیلمنامه را نوشتم، با آقای منشی‌زاده تماس گرفتم و طرح را با او در میان گذاشتم و پیشنهاد کردم کارگردانی اثر را برعهده بگیرد. او هم پذیرفت و در نهایت فیلمی شکل گرفت که امروز روی پرده می‌بینید.»
او با اشاره به مداخلات و پیشنهادهای برخی نهادها در روند شکل‌گیری اثر افزود: «برای مثال، نظام پزشکی با انتخاب شغل پزشکی برای شخصیت جاسوس مخالفت کرد و حتی تهدید به شکایت شدیم؛ به همین دلیل مجبور شدیم شغل این شخصیت را به‌طور کامل تغییر دهیم. وقتی قرار است درباره واقعیت صحبت کنیم، گاهی ناگزیر از اعمال تغییراتی می‌شویم که خارج از خواست اولیه ماست.»
تولید با بودجه شخصی و بدون حمایت نهادها
عابد با انتقاد از نبود حمایت مالی و اجرایی نهادهای مختلف، تأکید کرد که تمام هزینه‌های ساخت فیلم به‌صورت شخصی تأمین شده است و گروه تولید در این مسیر با محدودیت‌های متعددی مواجه بوده است.
او با بیان اینکه برخی موانع حتی فراتر از حمایت‌نکردن مالی بود، گفت: «متأسفانه ارگان‌های مختلف نه‌تنها از نظر مالی به ما کمکی نکردند، بلکه در بعضی موارد موانعی هم در مسیر کار ایجاد می‌شد. این فیلم با بودجه کاملاً شخصی و به‌صورت دلی ساخته شد و خوشبختانه همه عوامل دست به دست هم دادند تا کار به نتیجه برسد. من با توجه به اینکه کار اولم بود و در رشته بازیگری از آموزشگاه سینمایی فارغ‌التحصیل شده‌ام، احساس کردم کشور به افرادی نیاز دارد که بتوانند واقعیت‌ها را بیان کنند.»
تهیه‌کننده «آن سوی آوار» با اشاره به آغاز اکران فیلم در گروه «هنر و تجربه» و استقبال و همراهی مخاطبان و نزدیکان عوامل، بار دیگر از نبود حمایت سازمانی انتقاد کرد و افزود: «حدود یک ماه از اکران فیلم در سینما می‌گذرد و تمام حمایت‌هایی که دریافت کرده‌ایم از سوی مردم بوده است؛ دوستان، آشنایان و نزدیکان عوامل که در این مسیر همراهی کردند. من از این بابت بسیار ناراحتم، چون معتقدم وقتی کسی بدون چشمداشت کاری برای شما انجام می‌دهد، دست‌کم باید از او قدردانی کرد. اما ارگان‌های لشکری و کشوری هیچ هزینه‌ای به ما ندادند؛ حتی کوچک‌ترین هزینه‌ها، از جمله خرید بلیت عوامل، نیز از سوی آنها تأمین نشد.»
تولید هشت‌روزه در شرایط جنگی
عابد درباره تأثیر محدودیت‌های مالی بر روند تولید و مراحل پس از آن نیز توضیح داد که کمبود بودجه، گروه را ناچار به کاهش برخی هزینه‌ها، از جمله تبلیغات و امکانات بصری کرد.
به گفته او، شرایط دشوار تولید حتی بر تأمین نیازهای روزمره عوامل نیز اثر گذاشت و گروه در برخی روزها تنها یک وعده غذا برای عوامل در نظر می‌گرفت.
او در تشریح شرایط ساخت فیلم بیان کرد: «وقتی بودجه کاملاً محدود و شخصی باشد، ناچارید در تولید و پس‌تولید برخی هزینه‌ها را مدیریت کنید. تبلیغات ما بسیار محدود شد و امکانات بصری نیز در حداقل ممکن باقی ماند. واقعاً جهادی و با سرعت و فشردگی بسیار زیاد کار کردیم و توانستیم فیلم را در هشت روز به پایان برسانیم. شرایط جنگی اجازه نمی‌داد زمان بیشتری در اختیار داشته باشیم.»
او با اشاره به اینکه مراحل تولید از ابتدای سال و هم‌زمان با جنگ آغاز شده بود، از همراهی بازیگران و عوامل پشت دوربین قدردانی کرد و گفت: «ما دقیقاً در زمان جنگ کار را شروع کردیم. به همه بازیگران و عوامل پشت دوربین گفته بودم که حتی اگر در نزدیکی ما اتفاقی افتاد، نباید کار را رها کنند. خوشبختانه همه همکاری کردند و هیچ‌کس پشت ما را خالی نکرد. واقعاً از تمام عوامل سپاسگزارم؛ چون هنرمندان بسیار خوبی داریم.»
ضرورت حمایت از فیلم‌های مقاومتی
تهیه‌کننده «آن سوی آوار» در بخش پایانی صحبت‌هایش با تأکید بر ضرورت حمایت از هنرمندانی که در حوزه دفاع مقدس و سینمای مقاومت فعالیت می‌کنند، هشدار داد که بی‌توجهی به این آثار می‌تواند انگیزه فعالان این عرصه را برای ادامه مسیر کاهش دهد.
او در پایان سخنانش گفت: «دوستداران هنر و دست‌اندرکارانی که می‌خواهند در حوزه دفاع مقدس و فیلم‌های ارزشی و مقاومتی فعالیت کنند، اگر دیده نشوند و مورد حمایت قرار نگیرند، قطعاً از ادامه این مسیر منصرف خواهند شد. در طول این مسیر افرادی را دیدم که به من می‌گفتند چرا چنین کاری انجام می‌دهی؟ من همواره بر باورهایم ایستادم و تلاش کردم سهم خودم را ادا کنم، اما برای تولید آثار جدی‌تر و بهتر، به همکاری‌های گسترده‌تری نیاز داریم.»
