«شب هول»؛ میراث ترس‌های تاریخی
به گزارش سینمارسانه، محمدرضا مرادی، کارگردان فیلم کوتاه داستانی «شب هول» با اشاره به علاقه‌اش به ژانر وحشت گفت که در این اثر تلاش کرده است در کنار ایجاد دلهره، به مسئله زنان و مواجهه آن‌ها با ساختارهای مردسالارانه بپردازد.
او همچنین ترکیب ژانر وحشت با یک موقعیت تاریخی را فرصتی برای پرداختن به ترس‌های فردی و اجتماعی دانست.
مرادی درباره شکل‌گیری ایده اولیه فیلم و انتخاب ساختار روایی آن توضیح داد: «هدف اولیه من از ساخت «شب هول»، تجربه دوباره ژانر وحشت بود؛ ژانری که از علاقه‌مندی‌های جدی من در سینماست و مدت‌ها به دنبال فرصتی برای ساخت فیلمی در این فضا بودم. پس از فراهم شدن شرایط تولید، به همراه گلسا غفاری تصمیم گرفتیم داستانی بنویسیم که ضمن برخورداری از قابلیت تولید در ایران، بتواند خواسته‌های سینمایی ما را نیز برآورده کند.»
او افزود: «در جریان نگارش فیلمنامه، مسئله زنان و مواجهه آن‌ها با ساختارهای مردسالارانه، به‌تدریج به یکی از محورهای اصلی داستان تبدیل شد. نصرت‌الملوک کاشانچی برای ما صرفاً شخصیتی تاریخی نبود؛ او فرصتی بود برای روایت زنی که در برابر محدودیت‌های زمانه‌اش می‌ایستد. به نظرم ترکیب ژانر وحشت با یک موقعیت تاریخی، این امکان را فراهم کرد که ترس را هم در سطح فردی و هم در سطح اجتماعی تجربه کنیم. نصرت‌الملوک باید با ترس‌های شخصی‌اش روبه‌رو شود، اما هم‌زمان در حال شکستن مرزهایی است که جامعه برای او تعیین کرده است. در واقع، او نه‌فقط جسم، بلکه روح و تاریخ را نیز کالبدشکافی می‌کند.»
این کارگردان درباره چالش‌های تولید فیلم کوتاه و دشواری‌های ساخت فضای باورپذیر وحشت بیان کرد: «به‌طور کلی، یکی از جدی‌ترین چالش‌های فیلمسازی کوتاه، تأمین سرمایه است. با افزایش هزینه‌های تولید و بالاتر رفتن سطح انتظارات فنی و حرفه‌ای، ساخت فیلم کوتاه نیز به بودجه قابل‌توجهی نیاز دارد. بنابراین، پیش از هر چیز باید بتوان میان امکانات موجود و کیفیت مورد انتظار تعادل برقرار کرد.»
مرادی ادامه داد: «اما در مورد «شب هول»، یکی از چالش‌های مهم ما، خلق فضای باورپذیر وحشت بود. به اعتقاد من، در این ژانر، گریم و طراحی چهره شخصیت‌های ترسناک نقش بسیار مهمی در باورپذیری جهان فیلم دارند. این مسئله در ابتدای کار، یکی از دغدغه‌های جدی من و هادی بود. خوشبختانه توانستیم با یک استاد گریم توانمند همکاری کنیم که با درک درست از فضای اثر، به شکل‌گیری جهان بصری فیلم کمک کرد. برای من، در چنین پروژه‌ای، مهم است که محدودیت‌ها بهانه‌ای برای پایین آوردن کیفیت نباشند؛ بلکه با انتخاب درست عوامل و تمرکز بر عناصر ضروری داستان، بتوان از امکانات موجود بهترین استفاده را کرد.»
«شب هول» از جمله آثار منتخب مردمی در روز نخست برگزاری چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران است.
مرادی درباره این انتخاب گفت: «فکر می‌کنم یکی از عوامل مؤثر در ارتباط مخاطب با «شب هول»، ترکیب ژانر وحشت با مسئله‌ای اجتماعی و تاریخی است. وحشت به‌خودی‌خود ظرفیت بالایی برای درگیر کردن تماشاگر دارد، اما برای من مهم بود که این ترس صرفاً به ایجاد دلهره محدود نشود و لایه‌های دیگری هم داشته باشد.»
او افزود: «داستان زنی که در نخستین تجربه حرفه‌ای خود باید با ترس، تنهایی و مخالفت مردی قدرتمند روبه‌رو شود، می‌تواند فراتر از زمان تاریخی روایتش با مخاطب امروز ارتباط برقرار کند. مسئله فقط ورود یک زن به حرفه‌ای مردانه نیست؛ مسئله حق انتخاب، استقلال و ایستادگی در برابر ساختارهایی است که می‌خواهند حدود حضور و توانایی زنان را تعیین کنند.»
این کارگردان با اشاره به دشواری تشخیص دقیق دلایل همراهی مخاطبان با فیلم بیان کرد: «البته نمی‌توانم با قطعیت بگویم مخاطبان دقیقاً به چه دلیل با فیلم همراه شده‌اند؛ این برداشت را باید از واکنش‌های خودشان نیز دریافت کرد. بااین‌حال، امیدوارم «شب هول» توانسته باشد در کنار ایجاد تجربه‌ای از وحشت، پرسشی درباره ترس‌های تاریخی و اجتماعی ما مطرح کند؛ ترس‌هایی که گاهی از گذشته به ارث می‌بریم و حتی بدون آنکه متوجه باشیم، به بازتولیدشان ادامه می‌دهیم.»
مرادی در ادامه درباره اهمیت حضور فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران و تأثیر آن بر مسیر حرفه‌ای فیلمسازان توضیح داد: «جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران مهم‌ترین رویداد سینمای کوتاه ایران است و حضور در آن می‌تواند فرصت ارزشمندی برای دیده‌شدن فیلم و ارتباط با مخاطبان، منتقدان و فعالان سینما فراهم کند. برای فیلمسازی که سال‌ها در حوزه فیلم کوتاه فعالیت کرده، حضور در چنین رویدادی هم فرصتی برای ارائه نتیجه تلاش‌هایش است و هم امکانی برای ارزیابی اثر در مواجهه با مخاطب.»
او در پایان سخنانش گفت: «از سوی دیگر، دیده‌شدن در یک جشنواره معتبر داخلی می‌تواند به معرفی فیلم در مسیرهای بعدی نمایش و حضور در رویدادهای بین‌المللی کمک کند. البته این مسیر به عوامل مختلفی بستگی دارد و صرف حضور در جشنواره لزوماً تضمین‌کننده موفقیت بین‌المللی نیست. بااین‌حال، برای من مهم است که «شب هول» بتواند فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی خود با مخاطب ارتباط برقرار کند.»
